Ko wai mātou
Tō Tātou Kura
Kei roto tō tātou kura i te rohe o Hoani Waititi Marae, he pokapū e ora tonu ana, e kaha tautoko ana i te iwi Māori o Tāmaki ki te Uru. I te pūtake o tō tātou marae ko te wharenui, ko Ngā Tūmanako, he wāhi whakahirahira mō ngā huihuinga katoa.
Ki tēnei marae hoki: Ngā kāinga mō ngā kaumātua me ngā kuia – hei tiaki, hei manaaki i tō tātou hunga pakeke. He Kōhanga Reo hei whakatupu i te reo Māori ki ngā tamariki nohinohi.
He whānau reo Māori – Ko te reo Māori te reo matua o tō tātou hapori, ā, kua kitea tātou i te tipu o ngā whakatupuranga i roto i tēnei kaupapa. Kei te kaha hoki mai ngā titi raukura hei kaiako mō te kura – he tohu tēnei i te kaha ora o te kaupapa.
Ngā Kapa o te kura – Ko tētahi tāpiritanga ki tō tātou kura ko ngā kapa haka toa ā-rohe/ā-motu e whai ake nei: Te Rōpū Manutaki, Ngā Tūmanako me te hononga ki Te Waka Huia, Manu Huia, Te Taha Tū me Te Rautahi. Ko ēnei kapa e whakatinana ana i te ahurea Māori, ā, he wāhanga nui rātou o te kura me te marae.
Ko ēnei hapori he mea here, he mea tautoko i ngā uri whakaheke. Ko te ū ki tō tātou ahurea, tō tātou reo, me tō tātou whanaungatanga ka whakarite i te oranga tonutanga o te iwi Māori mō ngā tau kei te heke mai.
Hītori
Ko Te Kura Kaupapa Māori o Hoani Waititi Marae te kura tuatahi o Aotearoa. Mai i tōna tīmatanga i te tau 1985, kua tū pakari te kura ki te hiki i te reo me ngā tikanga Māori hei pūtake mō te mātauranga.
Ahakoa kāore i tautokohia e te Kāwanatanga i te tuatahi, nā te tautoko o ngā whānau i taea ai te hāpai i te kura. I te tau 1989, ka whakamanahia ngā Kura Kaupapa Māori (KKM) i raro i te ture hou, ka puare te huarahi mō te mātauranga rumaki reo Māori i te taumata kura tuatahi.
I te tau 1993, ka whakatūria te wāhanga kura tuarua ki Waititi, me ētahi atu Kura Kaupapa Māori e rite ana te tau me te wheako. Nā tēnei panonitanga i tū ai te kura hei Kura Kotahitanga e ako ana i ngā tamariki mai i te tau 5 ki te 18 (Te Tau 1 – Tau 13
Te āhua o te Kura Kaupapa Māori puta noa i te motu:
I tēnei rā, e 66 ngā KKM Aho Matua puta noa i Aotearoa, e ako ana i te 8,000+ ngā tauira – ā, tata ki te 10% o ngā tauira kura tuatahi me te kura tuarua i te mot
Tō Mātou Kaupapa
Ko te Kura Kaupapa Māori (KKM) he momo kura e ahu mai ana i ngā mātāpono Māori, te reo Māori, me te ao Māori, ā, ko te kaupapa Māori te tūāpapa e whakatakotoria ai ngā pūnaha ako me ngā tikanga whakahaere.
I whānau mai ngā KKM i te hiahia kia ora tonu, kia tupu, kia pakari te reo me ngā tikanga Māori, nā te mea i raru te oranga tonutanga o ēnei taonga tuku iho. I whakatūria hoki ngā KKM hei whakawhānui i te huarahi rumaki reo Māori, i tīmata mai i ngā Kōhanga Reo – ngā wāhi ako tuatahi mō te hunga nohinohi
Ko te marautanga (curriculum) o ngā KKM e ahu mai ana i te ao Māori, ā, ko tōna whāinga kia rite pai ngā tauira mō te ao hurihuri. He mātauranga whānui e aro nui ana ki te wairua me te mauri o te tangata, kia tipu ai ngā ākonga hei rangatira mō āpōpō.
Ko Te Aho Matua te tuhinga matua e tautoko ana i te mātauranga o ngā KKM. Ko tāna, me ū te tangata ki tōna wairua, mauri, reo, me tōna tuakiri kia whai hua ai te mātauranga.
Te Poari
Ko te mahi a Te Poari he whakaata i ngā moemoeā, wawata me ngā tūmanako o te hapori, kura whānui.
Ko te tino whāinga o te Poari ko te whakatipu i ngā tamariki Māori e pakari ana i tō rātou reo, tō rātou ahurea, ā, e whakaū ana i ngā uara o Te Aho Matua, kia tū hei rangatira mō tō rātou iwi.
Kei te Poari Kaitiaki ēnei māngai:
Ngā whānau – Ko rātou te whatu mō ngā tikanga a te kura.
He māngai kaimahi – Hei kanohi mō ngā kaiako me ngā kaimahi.
Te Tumuaki – Hei arataki i ngā mahi whakahaere.
He māngai tauira – Mai i te Wharekura hei kanohi mō ngā tauira.
Ko te ahunga whakamua o te kura – Te arataki i ngā kaupapa rautaki me te ahunga o te kura.
Ngā kaupapa here, tahua pūtea me ngā mahere rautaki – Te whakahaere i ngā kaupapa matua e whai pānga ana ki te kura.
Ngā whakataunga nui – Te whakatau i ngā kaupapa hei painga mō ngā ākonga, ngā whānau me ngā kaiako.
Ko ngā whakahaere o ia rā o te kura kei raro i te mana whakahaere o te Tumuaki me te Kāhui Amorangi (Te Rōpū Whakahaere Matua).
Mēnā e hiahia ana koe ki te whakapā atu ki te Poari Kaitiaki, tēnā, whakapā mai ki te tari o te kura.